De officiële definitie
Een kartrekker is iemand die binnen een team of organisatie de leiding neemt over een specifiek project, initiatief of thema, zonder dat dit een formele leidinggevende rol is. De kartrekker zorgt voor voortgang, betrokkenheid en samenwerking. Het is "een rol, geen functie".
Vrij vertaald: het is werk dat je erbij doet. Voor niets.
Hoe je een kartrekker wordt
Je wordt zelden gevraagd. Je wordt benoemd. Tijdens een teamoverleg zegt de manager: "Voor dit traject zou het mooi zijn als iemand de kar trekt. Wie heeft daar zin in?"
Er valt een stilte. Iedereen kijkt naar zijn scherm. Niemand wil het.
De manager zegt: "Anders denk ik aan jou — jij hebt hier al affiniteit mee."
Vanaf dat moment ben je kartrekker. Je hebt geen onderhandelingspositie meer. "Affiniteit" is het beslissende criterium. Verzet wordt geïnterpreteerd als gebrek aan eigenaarschap.
Wat een kartrekker doet
Een kartrekker doet alles wat een projectleider doet: planning maken, mensen aansturen, voortgang bewaken, communiceren met stakeholders, problemen oplossen, conflicten beslechten. Het verschil: een projectleider heeft een titel, een mandaat en (vaak) extra salaris. De kartrekker heeft "affiniteit".
Je krijgt geen budget. Je hebt geen formele autoriteit. Je collega's hoeven niet naar je te luisteren — je bent immers een collega, geen leidinggevende. Maar de manager rekent je wel af op resultaten. Want je trekt de kar. Dat heb je gezegd. Dat staat in het verslag.
Wat het oplevert
Officieel: persoonlijke ontwikkeling, zichtbaarheid en de kans om te laten zien wat je in huis hebt.
In de praktijk: extra werk, slapeloze nachten, en een vermelding in je voortgangsgesprek. Geen promotie. Geen salarisverhoging. Wel een waarschuwing dat je "minder zichtbaar" bent geworden in je eigenlijke werk. Want dat heb je laten liggen.
Het project loopt vertraging op. De manager vraagt in het MT wat er aan de hand is. Hij zegt: "We hebben het breder belegd." Dat ben jij. Jij bent de "het". En jij bent "breder".
De cyclus
Kartrekkers raken vaak burned-out. Want ze nemen verantwoordelijkheid voor zaken waar ze geen controle over hebben. De combinatie van hoge betrokkenheid en lage bevoegdheid is het bekende recept voor uitputting.
Als de kartrekker uitvalt, zoekt het team een nieuwe kartrekker. Die persoon is altijd te vinden, want kartrekkers zijn een speciaal slag mensen. Ze zeggen geen nee. Daar maakt de organisatie dankbaar gebruik van.
Een herkenbaar voorbeeld
Marieke is sinds twee jaar kartrekker van de werkgroep Duurzaamheid. Ze besteedt er gemiddeld vier uur per week aan, naast haar reguliere werk. Tijdens haar voortgangsgesprek zegt haar manager: "Je doet het top als kartrekker. Maar ik mis je een beetje in je core taken." Ze krijgt een 3.
Waarom je hier bent
Omdat je net bent benoemd tot kartrekker en je vraagt zich af waar je aan begonnen bent. Het korte antwoord: aan iets waar niemand anders aan wilde beginnen.
Hoofdstuk 7 van Doe Gewoon Je ******* Werk! gaat over De Kartrekker. Hoe het rollen-systeem werkt, wat het kost en waarom de kartrekker het laatste schaap is dat de Nederlandse organisatie nog over heeft.
Dit is precies de bullshit waar Doe gewoon je ******* werk! over gaat. 23 hoofdstukken, nul nuttige managementtips.
Bestel het boek →