De officiële definitie
Alignment is volgens managementliteratuur de staat waarin alle betrokkenen — afdelingen, teams, individuen — op één lijn zitten over doelen, prioriteiten en aanpak. Goede alignment zorgt voor focus, snelheid en effectiviteit. Slechte alignment leidt tot inefficiëntie, frictie en projecten die niet van de grond komen.
Klinkt redelijk. Tot je doorhebt waar het woord eigenlijk voor wordt gebruikt.
Waar het echt voor wordt gebruikt
Alignment is een woord dat managers gebruiken wanneer ze willen vermijden dat er een echt gesprek wordt gevoerd. Een goed gesprek bestaat uit het uitwisselen van verschillende standpunten, het bespreken van die verschillen, en het komen tot een gedragen besluit. Dat kost tijd. Dat kan tot conflict leiden. Dat is ongemakkelijk.
In plaats daarvan zegt de manager: "We moeten hier even alignment over krijgen." Wat hij bedoelt is: ik wil dat iedereen het met mij eens is, zonder dat we het er echt over hebben.
Hoe je een alignment-vergadering herkent
Het gesprek begint met de manager die zijn standpunt presenteert. Hij vraagt of er nog vragen zijn. Er zijn vragen. Hij beantwoordt ze. Hij vraagt of er nog opmerkingen zijn. Er zijn opmerkingen. Hij neemt ze "mee".
Aan het einde zegt hij: "Mooi, dan hebben we alignment." Niemand zegt: nee, want we hebben het er nog helemaal niet over gehad. Want dat zou onbeleefd zijn. En dan ben je niet alignment-bereid.
De handtekening van alignment
Alignment is altijd in één richting. Het team aligneert met de manager. De afdeling aligneert met het MT. Het MT aligneert met de directie. De directie aligneert met de aandeelhouders.
Niemand aligneert ooit naar beneden. De manager aligneert nooit met zijn team. De directie aligneert nooit met de afdelingen. Want alignment vraagt om aanpassing, en aanpassing is iets dat van onderaf wordt verwacht — niet van bovenaf.
Wanneer alignment nuttig is
Alignment kan op zich nuttig zijn — als het echt gaat over het op één lijn krijgen van mensen rondom een gedeeld doel. Maar dat vereist dat het doel eerst is besproken, dat de verschillen zijn benoemd, en dat er een echt besluit is genomen.
In de praktijk wordt het woord meestal gebruikt om die hele discussie over te slaan. "We hebben alignment" is dan eigenlijk: "We hebben besloten niet meer te discussiëren."
Een herkenbaar voorbeeld
Tijdens het MT presenteert de directeur een nieuwe strategie. Hij vraagt: "Hebben we hier alignment over?" Niemand zegt nee. De strategie wordt vastgesteld. Drie maanden later blijkt dat het MT de strategie niet uitvoert. De directeur is verbaasd. "We hadden toch alignment?" Het antwoord is: nee, we hebben gezwegen. Dat is niet hetzelfde.
Waarom je hier bent
Omdat je manager net heeft gezegd dat er "even alignment moet komen" en je vermoedt dat dit betekent dat je je mond moet houden. Dat klopt.
In Doe Gewoon Je ******* Werk! gaat een aantal hoofdstukken over precies dit fenomeen: het ritueel van het geforceerde "we zijn het allemaal eens", de Nederlandse polderversie van consensus die geen consensus is.
Dit is precies de bullshit waar Doe gewoon je ******* werk! over gaat. 23 hoofdstukken, nul nuttige managementtips.
Bestel het boek →