De officiële definitie
Synergie is volgens het woordenboek het verschijnsel dat de samenwerking tussen verschillende onderdelen meer oplevert dan de som van de afzonderlijke onderdelen. In een ideale samenwerking versterken partijen elkaar, waardoor er een meerwaarde ontstaat die zonder die samenwerking niet bereikt zou worden.
Op papier klopt dat. In de praktijk bestaat het zelden.
Waar het wordt gebruikt
Synergie wordt vrijwel altijd gebruikt om twee dingen te rechtvaardigen:
- Een fusie of overname. ("Door deze samenvoeging ontstaan grote synergievoordelen.")
- Een interne reorganisatie. ("We brengen deze afdelingen samen om de synergie te benutten.")
In beide gevallen betekent het: we voegen iets samen, en we hopen dat het beter wordt. Een onderbouwing is niet nodig. "Synergie" is de onderbouwing.
Wat er in werkelijkheid gebeurt
In de praktijk leveren samenvoegingen zelden synergie op. Wat ze wel opleveren is:
- Verlies van expertise (mensen vertrekken)
- Cultuurconflicten (iedereen denkt dat de eigen cultuur beter is)
- Tijdverlies door integratietrajecten
- Hogere overhead door verdubbelde processen
- Vertraging in besluitvorming
- Een slechtere employee net promotor score
Onderzoek toont aan dat de meeste fusies en overnames waarde vernietigen in plaats van creëren. Maar onderzoek staat zelden op de agenda van een MT-vergadering. "Synergie" wel.
Hoe je het herkent
Synergie wordt vaak in combinatie met andere woorden gebruikt:
"Synergetische voordelen" — wat de voordelen zijn, blijft onbenoemd.
"De synergie tussen onze afdelingen versterken" — niemand weet hoe.
"Synergie creëren" — alsof het iets is wat je kunt produceren in plaats van iets wat ontstaat.
Een goede vuistregel: zodra het woord synergie valt, is iemand iets aan het verkopen dat hij zelf niet helemaal begrijpt.
De wiskunde
In de wiskunde is 1 + 1 altijd 2. In de natuurkunde ook. In de scheikunde ook. Alleen in management consultancy is 1 + 1 = 3. En soms 4. Bij grote consultancybureaus zelfs 5.
Niemand vraagt waar het verschil vandaan komt. Want dan moet je rekenen. En in vergaderingen wordt niet gerekend. Daar wordt vergaderd.
Een herkenbaar voorbeeld
Het management kondigt aan dat afdeling A en afdeling B worden samengevoegd. "Om de synergievoordelen te benutten." Niemand vraagt wat die voordelen zijn. Iedereen knikt. Een jaar later zijn de twee afdelingen één afdeling. De productiviteit is gedaald met 15%. Drie senior medewerkers zijn vertrokken. Het management kondigt aan dat er "een herindeling" gaat plaatsvinden om "de slagkracht te vergroten". Niemand vraagt wat dat betekent.
Waarom je hier bent
Omdat iemand vandaag in een vergadering "synergie" heeft gezegd en je vroeg je af of die persoon weet wat hij bedoelt. Hij weet het niet.
In Doe Gewoon Je ******* Werk! staan synergie en alle andere onuitlegbare termen op de Bullshit Bingo-kaart. Vijf op een rij betekent bingo. Vijf op een rij komt sneller dan je denkt.
Dit is precies de bullshit waar Doe gewoon je ******* werk! over gaat. 23 hoofdstukken, nul nuttige managementtips.
Bestel het boek →