De officiële definitie
Eigenaarschap (of "ownership", want in de meeste organisaties wordt het Engelse woord gebruikt) betekent dat een medewerker zich verantwoordelijk voelt voor een taak, project of resultaat. Iemand die eigenaarschap toont, neemt initiatief, kijkt verder dan zijn directe takenpakket en pakt door wanneer dat nodig is.
Klinkt nobel. Voelt anders.
Wat het in werkelijkheid betekent
Eigenaarschap is een woord dat managers gebruiken om iets bij iemand anders neer te leggen. Het wordt zelden in positieve zin gebruikt — bijna altijd als verwijt of als opdracht.
Voorbeelden:
"Ik mis een beetje eigenaarschap bij dit team." → Ik heb iets niet geregeld.
"Ik zou willen dat je hier meer eigenaarschap pakt." → Doe dit, ik heb er geen tijd voor.
"Het ontbreekt aan eigenaarschap in dit dossier." → Ik weet niet meer hoe het zit.
"Eigenaarschap is voor mij een kernwaarde." → Ik leg de verantwoordelijkheid graag bij anderen.
Het verschil met echte verantwoordelijkheid
Verantwoordelijkheid heb je als je iets daadwerkelijk kunt beïnvloeden, beslissen of veranderen. Eigenaarschap heb je als iemand zegt dat je het hebt, zonder dat je de bevoegdheid hebt om er iets aan te doen.
Een directeur heeft verantwoordelijkheid: hij kan beslissen, mensen aannemen, geld uitgeven. Een medewerker met "eigenaarschap" kan signalen geven, mailtjes sturen en hopen dat iemand luistert. Het verschil is mandaat.
Hoe je eigenaarschap herkent
Je hebt eigenaarschap als:
- Je verantwoordelijk bent voor het resultaat
- Je niet de bevoegdheid hebt om de middelen vrij te maken
- Je niet de autoriteit hebt om beslissingen te nemen
- Je collega's niet verplicht zijn om naar je te luisteren
- Je toch op vrijdag om half zes nog mailtjes zit te sturen
Wanneer eigenaarschap een truc is
Een goede vuistregel: hoe vaker een manager het woord "eigenaarschap" gebruikt, hoe minder hij zelf doet. Het is een omgekeerd evenredig verband. De manager die elke vergadering begint met "we moeten als team meer eigenaarschap pakken", neemt zelf de minste beslissingen.
Het werkt zo: hoe meer "eigenaarschap" bij het team ligt, hoe minder verantwoordelijkheid hij heeft als het misgaat. Het is een waterdicht systeem voor de manager. Onhoudbaar voor het team.
Een herkenbaar voorbeeld
In een teamoverleg meldt een collega een probleem met een leverancier. De manager zegt: "Mooi dat je dit signaleert. Wil jij hier ook even het eigenaarschap op pakken?" De collega zegt ja, want nee zeggen is "niet meedenken". Twee maanden later loopt het project vast. De manager zegt in het MT: "We hebben dit belegd bij de inhoudelijk specialist."
Waarom je hier bent
Omdat je manager net heeft gezegd dat je "meer eigenaarschap" mag tonen en je begrijpt dat het iets betekent, maar je weet niet zeker wat. Je vermoeden klopt: het betekent dat hij iets niet wil oplossen.
Hoofdstuk 4 en 12 van Doe Gewoon Je ******* Werk! behandelen eigenaarschap, persoonlijk leiderschap en zelfsturing. De heilige drie-eenheid van management waarin de medewerker steeds meer doet, en de manager steeds vaker in een vergadering zit.
Dit is precies de bullshit waar Doe gewoon je ******* werk! over gaat. 23 hoofdstukken, nul nuttige managementtips.
Bestel het boek →